ثبت پهپاد، صدور سند و پلاک و مجوز پرواز


تصاویر و اسکرین شات سامانه های فوق مربوط است به تاریخ بهمن ماه 99


اصطلاحات اولیه حوزه پهپاد

پهپاد محفف پرنده هدایت پذیر از دور
به هر وسیله پروازی بدون سرنشین با قابلیت هدایت و کنترل از راه دور با یک ریموت کنترلر به صورت مستقیم یا غیر مستقیم پهپاد گفته می شود.
پهپادها دارای تقسیم بندی مختلفی هستند. پهپادها به دو دسته نظامی و غیر نظامی تقسیم بندی می شوند.
پهپادهای غیر نظامی به (سینگل روتورها یا همان هلی کوپترهای کنترلی)، (مولتی روتورها که به سه دسته کوادکوپتر، هگزاکوپتر، اکتاکوپتر تقسیم بندی می شوند)، (بال ثابت ها Fixed wing)، (پرنده های دو زیست VTOL مخفف vertical take-off and landing) و ... نیز دسته بندی می شوند. 
UAV مخفف Unmanned aerial vehicle به معنی وسیله نقلیه هوایی بدون سرنشین
UAS مخفف Unmanned Aircraft Systems به معنی سیستم های هوایی بدون سرنشین
Drone اصطلاح رایج در این حوزه
کوادکوپتر متداول ترین مدل از مولتی روتورها
هلی شات اصطلاح غلط رایج در حوزه تجهیزات تصویربرداری هوایی
پهباد اصطلاح اشتباه رایج در این حوزه
Dji بهترین و معروف ترین شرکت تولیدکننده پهپادهای غیر نظامی تجاری با کاربردهای مختلف در جهان



در حوزه پهپادهای غیر نظامی، دو اصطلاح رایج وجود دارد که شفافیت در این دو مورد، می توان راهگشا و پاسخگوی سوالات بسیاری از عزیزان و استفاده کنندگان در این حوزه باشد. 

1. ثبت پهپاد یا صدور سند و پلاک پهپاد که به آن شناسنامه پهپاد هم گفته می شود. 

ثبت پهپاد
پلاک پهپاد
شناسنامه پهپاد
سند پهپاد

عبارات هلی شات و کوادکوپتر نیز به جای پهپاد استفاده می شود.


2. مجوز پرواز یا مجوز موقت پرواز پهباد

مجوز موقت پرواز پهپاد
مجوز پرواز هلی شات
مجوز پرواز کوادکوپتر



توضیحات کامل در خصوص سند و پلاک پهپاد و کوادکوپتر در ایران

توضیحات مربوطه به بخش یک: دریافت و اخذ سند و پلاک و یا شناسنامه پهپاد برای کلیه پهپادها الزامی ست و شخص خریدار و دارنده پهپاد باید بعد از خرید خود از شرکت های مجاز و معتبر این حوزه نسبت به تهیه آن اقدام نماید. روش صحیح دریافت سند و پلاک به این صورت است که شخص خریدار یا دارنده پهپاد به صورت مستقلا و شخصا بعد از خرید پهپاد و دریافت اسناد خرید معتبر شرکتی از طریق سامانه های اینترنتی، اقدام به دریافت سند و پلاک می نماید. تهیه سند و پلاک توسط شرکت فروشنده، کار صحیحی نمی باشد و خریدار و دارنده پهپاد بهتر است خود بدون واسطه و مستقلا وارد سامانه دریافت سند و پلاک پهپاد شود و مراحل صدور سند و پلاک را طی نماید. در این مرحله شخص خریدار و دارنده پهباد می تواند در خصوص پر نمودن فیلدهای الکترونیکی سامانه و بارگذاری مدارک از شرکت فروشنده کمک و راهنمایی بگیرد.


خرید پهپاد باید از شرکت های پهپادی مجاز انجام شود.
فروشگاه های فروش دوربین و غیر مرتبط و اشخاص حقیقی مجاز به فروش پهپاد نیستند
سند و پلاک پهپاد الزامی است.
پهپادها در زمان خرید به صورت پیش فرض فاقد سند و پلاک هستند.
خریدار بعد از خرید پهپاد باید خود شخصا و مستقلا نسبت به دریافت سند و پلاک اقدام کند.
مراحل دریافت سند و پلاک پهپاد هم اکنون به صورت اینترنتی قابل انجام است.




دریافت سند و پلاک پهپاد از سازمان هواپیمایی کشوری

طبق مصوبه ها و بخش نامه های صادر شده توسط شورای امنیت کشور (شاک) و همچنین نامه منتشر شده در سایت سازمان هواپیمایی کشوری، تنها ارگان سامانده در حوزه پهپاد و صادر کننده سند و پلاک پهپاد، سازمان هواپیمایی کشوری معرفی شده است. شخص خریدار باید از طریق سامانه اینترنتی UAS.cao.ir نسبت به ثبت نام برای تهیه سند و پلاک پهپاد اقدام نمایید. فرآیند صدور سند و پلاک پهپاد از طریق این سامانه هم اکنون تنها تا مرحله ثبت اطلاعات کاربر و پهپاد و تایید این اطلاعات توسط کارشناس انجام می شود. 


اسکرین شات از سایت سازمان هواپیمای کشوری که خود را به عنوان صادر کننده رسمی مجوز معرفی کرده است. (بهمن 99)

اسکرین شات از سامانه سازمان هواپیمایی کشوری بهمن 99




دریافت سند و پلاک از مرکز ساماندهی پهپادها

از سوی دیگر مرکزی به نام مرکز سازماندهی پهپادها که ریشه شکل گیری آن به اتحادیه صنایع هوایی و فضایی ایران و کارگروه پهپاد این اتحادیه می رسد، از طریق سامانه UAVregister.ir نیز در این حوزه اقدام به صدور سند و پلاک می نماید. شایان ذکر است اولین فعالیت های مربوط به ساماندهی حوزه پهپادهای غیر نظامی نیز از کارگروه پهپاد این اتحادیه شکل گرفت و آغاز شد. 


اسکرین شات از سامانه مرکز ساماندهی پهپادها (بهمن ماه 99)

برای ورود به دو سامانه بالا باید VPN و فیلترشکن خود را خاموش کنید.



برای سند و پلاک پهپاد چه کار کنیم؟

ابتدا حتما در سامانه اینترنتی اصلی UAS.cao.ir که مربوط به سازمان هواپیمایی کشوری است ثبت نام کرده و از فرآیند ثبت نام خود پرینت تهیه کنید و پیگیر تایید و صدور سند و پلاک خود باشید. قاعدتا در آینده با توجه به تصمیمات جدید در این سازمان و دیگر ارگان های مرتبط، شاهد خروجی ملموسی در این خصوص خواهیم بود. از سوی دیگر با توجه به فعالیت سامانه دیگر به نام مرکز ساماندهی پهپادها UAVregister.ir که در بالا نسبت به آن توضیحاتی داده شد می توانید در این سامانه نیز ثبت نام و  مراحل سند و پلاک خود را طی نمایید تا حداقل برگه، پلاک و سندی مکتوب در دست خود داشته باشید.




مدارک و شرایط دریافت سند و پلاک پهپاد

برای دریافت سند، پلاک و شناسنامه پهپاد و ثبت آن نیاز به مدارک خرید پهپاد از شرکت های معتبر این حوزه دارید. همچنین در حال حاضر نیاز به گواهینامه دوره قوانین و مقررات پهپاد دارید، زمانی که در فرآیند ثبت پهپاد خود قرار بگیرید، نحوه ثبت نام و شرکت در این دوره به شما گفته خواهد شد. شرکت در این دوره الزامی ست. جدا از این گواهینامه به یک سری مدارک هویتی دیگر نیز نیاز دارید و همچنین گواهی سوء پیشینه.

حتما در دوره آموزش اپراتوری و خلبانی پهپاد نیز شرکت نمایید و نسبت به آموزش اصولی پهپاد خود اقدام نمایید. شرکت در این دوره فعلا برای صدور سند و پلاک الزامی نیست ولی بسیار مفید و کاربردی خواهد بود.

هدف نگارنده این متن توضیح کامل نسبت به فضای فعلی موجود در این حوزه است و خواننده این محتوا باید خود صحت و سقم موارد فوق را شخصا بررسی و در صورت صلاحدید و تمایل خود اقدام نماید و نگارنده در این خصوص هیچ گونه مسئولیتی ندارد.

تصویر لیست کامل مدارک برای اخذ سند و پلاک از سازمان هواپیمایی کشوری
تصویر لیست کامل مدارک برای اخذ سند و پلاک از مرکز ساماندهی پهپادها




دریافت مجوز موقت پرواز پهپاد

توضیحات مربوط به بخش دو: علاوه بر دریافت سند و پلاک پهپاد طبق توضیحات فوق باید برای پرواز در فضاهای مختلف با توجه به نوع فضا، شهری یا غیر شهری نسبت به اخذ مجوز موقت پرواز اقدام نمایید. برای مثال برای پرواز در فضای شهری، باید در تهران از قرارگاه ثارالله مجوز موقت پرواز تهیه نمایید و در شهرستان ها نیز از شورای تامین فرمانداری ها و استانداری ها این مجوز را بگیرید. گفتنی است دریافت مجوز موقت پرواز تنها از طریق نامه نگاری از سوی شخصیت حقوقی با ذکر دلیل پرواز با ارگان های نام برده میسر است و خارج از این رویه پاسخی را دریافت نخواهید کرد.


پرواز در فضاهای شهری به صورت پیش فرض ممنوع است. 
برای پرواز در فضای شهری تهران و کرج از قرارگاه ثارالله باید مجوز اخذ نمایید.
برای پرواز در شهرهای دیگر نیز باید از شورای تامین فرمانداری و استانداری ها مجوز بگیرید.
داشتن سند و پلاک پهپاد معمولا پیش نیاز گرفتن مجوز پرواز است.
مجوز پرواز به صورت موقت برای روز یا ساعت مشخص صادر می شود.
برای دریافت مجوز پرواز داشتن گواهینامه اپراتوری و خلبانی پهپاد معمولا مورد نیاز است.
برای دریافت مجوز پرواز شماره سریال ایرکرفت و رادیوکنترل پهپاد باید ارائه شود.


با مطالعه محتواهای زیر می توانید نسبت به مناطق ممنوع اطلاعات کسب نمایید و قبلا از پرواز فضای پرواز خود را از نظر ممنوعیت های پرواز بررسی نمایید.

شناسایی مناطق ممنوعه پرواز به کمک سایت Map.xed.ir
راهنمای نقشه خوانی سایت Map.xed.ir
معرفی مناطق ممنوعه پرواز شرکت Dji





خلاصه موارد در خصوص مجوزهای پرواز با پهپاد

حتما جدا از گواهینامه دوره قوانین و مقررات پهپاد، در دوره خلبانی و آموزشی اپراتوری پهپاد شرکت کنید. می توانید این دوره را در شرکت نگاه آسمان یا دیگر مراکز معتبر و مجاز ببینید.
با توجه به توضیحات فوق حتما اقدام به ثبت پهپاد و تهیه سند و پلاک نمایید.
در حمل و نقل پهپاد خود از گیت های فرودگاهی درصورتی که برنامه کاری دارید اقدام به نامه نگاری با پلیس فرودگاه نمایید و نامه خود را به همراه داشته باشید. مضمون نامه معرفی نامه اشخاص و پهپادهایی که به همراه شماست با درج جزئیات آن و شماره سریال ایرکرفت خود پهپاد و ریموت کنترل باشد.
همیشه سند خرید یا فاکتور خرید پهپاد خود و همچنین مدارک شناسایی هویتی و سند و پلاک پهپاد را به همراه داشته باشید.
حتما قبل از پرواز با پهپاد به دقت فضای پیرامونی خود را بررسی نمایید.
از پرواز در فضاهای حساس، خاص و شلوغ پرهیز کنید.
در صورت پرواز در فضاهای شهری حتما اقدام به دریافت مجوز پرواز از سازمان های مرتبط که در بالا توضیح داده شد، نمایید.




سخن پایانی ...
سعی خواهیم کرد محتوای فوق را با توجه به فضای فعلی این حوزه با گذشت زمان بروز رسانی کنیم. این محتوا و درج قوانین و مقررات اعلامی در این متن مربوط است به بهمن ماه سال 99. در صورتی که این محتوا را در زمان های دیگر می خوانید در خصوص صحت و سقم آن و برقراری قوانین و مطالب درج شده، مستقیما خودتان تحقیق کنید و صحت و سقم آن را بررسی نمایید. (در این خصوص هیچ گونه مسئولیتی بر عهده نگارنده و نویسنده این محتوا و درگاه منتشر کننده نمی باشد.)

 جدید و مهم  آخرین ویرایش از مقررات و قوانین پهپادها (CAD 9060) سازمان هواپیمایی کشوری (1 فرودین ماه 1400)
مقررات وسایل پرنده هدایت پذیر از دور (پهپادها) Cad 9002 هواپیمایی کشوری (اسفند 97)
طبقه بندی پهپادها از نظر سازمان هواپیمایی کشوری برای دریافت مجوز و پلاک